call_end 021-22638713

آشپزخانه باید متعلق به صاحبش یعنی زن باشد!

  • در دسته :بلاگ
  • بازدید191
  • منتشر شده در : 27 تیر 1397

آشپزخونه باید متعلق به صاحبش یعنی زن باشه!
یعنی چی؟ یعنی جای زن همه ش توی آشپزخونه ست؟! مرد نباید بیاد؟

معماری زن محور آشپزخانه

خیر! منظور ما این نیست! هر فضایی چه داخل خونه ، چه توی خیابون ، چه توی پارک یا هر جای دیگه برای یه کاربر خاصی طراحی میشه! مثلا بخش بازی پارک ها مخصوص کودک هست چون بیشترین استفاده از اون فضا رو داره! وقتی میگیم آشپزخونه باید متعلق به صاحبش باشه منظورمون این هست که چون خانم ها بیشترین استفاده از فضای آشپزخونه رو دارند باید این فضا متناسب با خانم ها ساخته بشه!

وقتی تمام فضاها و کاربری ها متناسب با ویژگی های فیزیکی و رفتاری مصرف کننده باشه، حس خوب و آرامش روانی و روحی برای کاربر ایجاد میشه!

معماری زن محور آشپزخانه

یکی از دغدغه های زن های ایرانی امروز، احساسی هست که بعد از مدت ها کار توی فضای آشپزخونه منزلشون خواهند داشت! اگر شما مدت طولانی ای برای پخت یک غذا مجبور باشید بین بخش های مختلف آشپزخونه حرکت کنید دچار خستگی میشید. مثلا فاصله یخچال تا سینک ظرف شویی زیاد باشه و مجبور باشید برای برداشتن و شستن چندتا خیار گوجه و ... چندین این مسیر رو برید!

مسئله مهمی که میخوایم اینجا مطرح کنیم متوجه طراح ها، مهندسان و به خصوص کارفرماها میشه!

اول از همه این رو بگیم که میدونیم اوضاع اقتصادی و شرایط بودجه و خیلی از این فاکتورهای اقتصادی دیگه که میتونه روی کیفیت ساخت و ساز تاثیر گذار باشه خوب نیست! اما همه ما افراد جامعه نمی تونیم منتظر افتادن یک اتفاق خوب برای مردم بمونیم! بلکه باید یک قدم هایی خودمون به سمت بهبود زندگی خودمون و اطرافیانمون برداریم. برای همین از شما میخوایم که با این دید ادامه مطلب رو بخونید که:
 شما چطور میتونید حال خودتون و اطرافیانتون رو بهتر کنید!

اول از همه بریم سراغ کارفرما! یک کارفرما قطعا چالش هایی مثل محدودیت های ملک، کسری بودجه، کاهش هزینه های ساخت و ساز، اجاره یا فروش به موقع ملک و کلی از این قبیل دغدغه ها داره! قرار نیست پیشنهاد ما باعث بشه یه مشکلی به این حجم از دغدغه ها اضافه بشه! بلکه قرار هست به کمک چندتا ظرافت و نکته بینی بیایم و هم یک ملک مناسب و به قولی خوش ساخت بسازیم و هم بتونیم ضمن ایجاد رضایت برای کاربر سرمایه خودمون رو هم افزایش بدیم!

رعایت یک سری نکات خاص در طراحی فضای آشپزخونه نیازمند تایید اولیه کارفرما داره تا طراح بتونه طرح مناسب و درخور یک زن خانه دار رو با توجه به استانداردها و ضوابط طراحی کنه! قطعا طراح برای کارفرمایی که به فکر راحتی زن در فضای آشپزخونه هست، یک طرح کاملا حرفه ای و ارگونومیک رو ایجاد می کنه تا بتونه نظر کارفرما رو جلب کنه. ضمن اینکه این طرح مبتنی بر علم ارگونومی که بر اساس راحتی کاربر در فضا هست، در آینده میتونه یک تبلیغ موثر برای جذب کارها و پروژه های جدید برای خود طراح باشه و در انتها یک طرح خوب باعث میشه خونه زیباتر و موردپسند مشتری واقع بشه که نتیجه میشه یه بازی برد -  برد – برد برای کارفرما و طراح و مشتری!

معماری آشپزخانه - نورپردازی و ارگونومی

قبلا در مورد ارگونومی به طور مفصل با شما صحبت کردیم و می تونید برای آشنایی کامل با اینکه ارگونومی چی هست و چه تاثیری در زندگی ما داره و چطور میتونید زندگی ارگونومیک برای خودمون درست کنیم، مطلب "چرا یک طراح داخلی باید با ارگونومی های مختلف آشنا باشد و بتواند از آنها استفاده کند؟" را مطالعه کنید.

ارگونومی در معماری داخلی آشپزخانه

ارگونومی چطور موجب ارتقای کیفیت زندگی ما میشه؟

ارگونوميست ‌ها با ارزيابي قابليت‌ها و محدوديت‌هاي انسان (بيومكانيك و آنتروپومتري)، استرس‌هاي كاري و محيطي (فيزيولوژي كار و روانشناسي صنعتي)، نيروهاي استاتيك و ديناميك روي بدن انسان (بيومكانيك)، احتياط (روانشناسي صنعتي) ، خستگي (فيزيولوژي كار و روانشناسي صنعتي)، طراحي و آموزش و طراحي ايستگاه كاري و ابزارها (آنتروپومتري و مهندسي)، سر و كار دارند. متخصصان ارگونومي تلاش مي‌كنند تا با ايجاد تغييرات مطلوب در سيستم‌هاي كاري از طريق جايگزيني تجهيزات، كنترل فاكتورهاي فيزيكي (دما، نور، ارتعاش و صدا)، چيدمان صحيح ابزارهاي مورد نياز، كيفيت زندگي كاربران رو ارتقا ببخشند. ارگونومي، در حقيقت تركيبي هست از رشته‌هاي بيومكانيك، فيزيولوژي، آنتروپومتري و روانشناسي كه به بررسي تناسب محيط و فضاهاي داخلي با شرايط و تناسبات انساني مي‌پردازد.{حالا دوباره برگردید و بخش های داخل پرانتز رو با توجه به رشته ها بخونید تا متوجه کاربرد علوم مختلف در ارگونومی بشید!}. طراحی های ارگونومیک باعث میشه انسان موقع کار با ابزار یا قرارگیری در محیط با کمترین آسیب ها و تنش هایی بتونه با قدرت و حال خوب کارهاش رو انجام بده و این حال خوب در رفتار و سبک زندگی هر فرد در محیط های مختلف تاثیر میزاره و در نهایت منجر به بهبود کیفیت زندگی همه ما می شود.

یک غذای لذیذ چطور می تواند در بهبود زندگی نقش ایفا کند؟

آشپزخونه های امروزي نقشي كه غذاي لذیذ در بهبود زندگي انسان به عهده داره رو جدي مي‌گيرند. اكنون آشپزخونه بخشي از مركز خانه هست، مكاني از سرزندگي و نور و اجتماع اعضای خونواده.

آشپزخونه‌هاي مدرن هميشه در برابر بقيه‌ي فضاهاي اصلي زندگي به شكلي باز قرار دارند، و فقط با يك پيشخوان، درب مات كشويي و يا با جداسازي متحرك، تفكيك شده اند. ارزش والاي غذا به عنوان منشاء تغذيه، طراحي آشپزخونه رو در بسياري از جنبه‌ها تحت تاثير قرار مي‌ده. هودها و اجاقهاي روميزي بسيار بزرگ، معادلهاي مدرن اجاقهاي بزرگ آشپزي قرن های گذشته شده‌اند.

به دلیل اینکه شيوه‌هاي زندگي، غير رسمي‌تر شده، طراحي آشپزخونه هم دگرگون شده تا معاشرت رو ترويج كنه. آشپزي ديگر فعاليتي انفرادي نيست، بلكه كاري گروهي است؛ به همین دلیل شهرت اين مكان ويژه، به مكان ملاقاتي هست كه افراد رو براي آماده‌سازي غذا و گفتگو دور هم جمع می کنه!

غذای لذیذ در آشپزخانه - ارتقای کیفیت زندگی

لوازم شيك و با دوام نماد آشپزخونه‌هاي مدرن، و استيل توی رديف محبوب‌ترين انتخاب براي وسايل خونگي، تجهيزات كابينت، و بسياري از طرح­های ديگه هست. جالبه كه ظاهر رسمي استيل اغلب كنار موادي قرار مي‌گيره كه نماد آشپزخونه‌هاي خونگي گذشته هستند، مثل چوبهاي مرغوب و سنگهاي طبيعي بدون جلا. همچنین معمارهای داخلی آشپزخونه، براي نيرومندتر كردن محيط باز توی آشپزخونه توجه ویژه ای به شیشه ها و آینه ها دارند.

اوج هیجان در طراحی!

آشپزخونه میتونه برای طراح داخلی و آرشیتکت هیجان انگیزترین بخش طراحی داخلی باشه! دست طراح ها به قدری در این بخش باز هست که میتونند با تبدیل فضا به یک اثر هنری خلاقیت های خودشون رو بروز بدن. المان هایی مثل شیرآلات و اتصالات لوله ها میتونه ابزاری باشه برای طراحی یک مجسمه در ذهن خلاق یک طراح! (حتما صفحه خلاق ترین دفاتر معماری رو ببینید!) محدودیت های فضا در آشپزخونه های کوچیک میتونه بوجود آورنده یک جزیره مرکزی زیبا باشه که آرامش رو به اعضای خانواده هدیه میده! قطعا این حجم از تنوع در ابزار و فضا و کاربری در آشپزخونه بدون شک باعث میشه هیجان انگیزترین بخش برای یک طراح باهوش و خوش فکر، طراحی آشپزخونه باشه!

طراحی داحلی آشپزخانه - هیجان طراحی

مثلث آشپزخونه در نقش ستاره درخشان!

احتمالا شما هم عبارت "مثلث آشپزخانه" رو شنیدید و می دونید که برای طراحی یک فضای کارآمد مبتنی بر ارگونومی باید سه عنصر اصلی آشپزخونه رو به  صورت مناسب چیدمان کرد که بانوی خانه بتواند به راحتی از این سه المان استفاده کند.

سه عنصر اصلی مثلث آشپزخونه عبارتند از: اجاق گاز ، یخچال و سینک ظرف شویی

این سه عنصر و نحوه چنیش اونها تشکیل یک مثلثی رو میده که میتونه آشپزخونه شما رو به یک ستاره درخشان در منزلتون تبدیل کنه!

روش های مختلفی که این المان ها میتونند در فضا آشپزخونه چیده بشن رو میتونید توی عکس زیر مشاهده کنید:

مثلث آشپزخانه - طراحی داخلی معماری

هر کدوم از این وسایل باید متناسب با ویژگی های خانم خونه انتخاب بشن! در بهترین حالت هر کسی باید دقیقا متناسب با ویژگی های فیزیکی خودش و کاربری هایی که از هر وسیله انتظار داره اون رو انتخاب بکنه!

امروزه با توجه به اینکه خیلی از افراد صاحب خانه نیستند و به عنوان مستاجر دارند زندگی می کنند درگیر چند مسئله مهم در این حوزه هستند که باعث میشه گستره انتخاب المان های استاندارد و ارگونومیک کاهش پیدا کنه. تغییرات پی در پی فضای آشپزخونه با توجه به مستاجر بودن، تفاوت فضاهای فیزیکی آشپزخونه ها در خونه های مختلف این محدودیت رو ایجاد میکنه که از وسایل با ابعاد مناسب و عمومی تر استفاده بشه تا وسایل و لوازم مختص فرد!

اما اگر صاحب خانه هستید یا دارید خونه ای برای خودتون می سازید سعی کنید این نکات رو به طور کامل رعایت کنید تا بهبود کیفیت زندگی رو کامل لمس کنید.

یخچالی یخچال مناسب برای ما هست که بتونه پاسخگوی نیازهای ما باشه! مقدار فضایی که یک خانواده دو نفره انتظار داره با یک خانواده 5 نفره متفاوت هست!  حجم داخلی یخچال ، میزان مصرف برق ، سهولت دسترسی به بخش های مختلف یخچال از جمله ویژگی هایی هست که در انتخاب ما تاثیر داره! علاوه بر انتخاب این موارد ما باید فضایی که طراح برای یخچال در نظر گرفته با توجه به عرض و ارتفاع و باز و بسته شدن درب رو لحاظ کنیم و در نهایت در مجموع این موارد یک یخچال متناسب برای آشپزخونه منزل خودمون تهیه کنیم.

مثلث آشپزخانه - یخچال

اجاق گاز دومین راس از مثلث طلایی آشپزخونه هست. يك اجاق گاز مناسب ، معماری زن محور اشپزخونه رو از لوازم و ملزومات دیگه ی آشپزخونه مثل ميني گريل برقي، سرخ كن و امثال اينها بي‌نياز مي‌كنه و جاي اضافي در اون ايجاد مي‌كنه كه به کار فعاليتهاي ديگه توی آشپزخونه هم مياد.

تعداد شعله های مناسب برای گاز، متناسب با فضای شما میتونه تعیین بشه! اگر فضایی مثل آبدارخونه یا فضای اداری دارید که شعله ها فقط برای گرم کردن غذا استفاده میشن بهتره که از گاز دو شعله استفاده بشه و اگر برای فضای خونه که نیازمند گرم کردن، سرخ کردن، پختن همزمان هستید از گازها چند شعله استفاده کنید. همچنین گاز رومیزی میتونه گزینه خوبی برای آشپزخونه های کوچیک باشه که فضاهای محدود تری دارند. با در نظر گرفتن این پارامترها میتونید یک گاز مناسب بر اساس فضای موجود و نیازتون در راستای رعایت ارگونومی فضا تهیه کنید.

مثلث اشپزخانه - اجاق گاز

و آخرین راس از مثلث آشپزخونه سینک ظرف شویی هست! سینک ظرف شویی دارای گنجایش های مختلف هست که بر اساس معماری زن محور آشپزخونه پیشنهاد می شود از خرید سینک های خیلی عمیق و با گنجایش زیاد پرهیز کنید. این نوع سینک ها به علت وجود عمق زیاد باعث بروز دردهایی در ناحیه کمر بر اثر کار مداوم می گردد که برای سلامتی افراد مضر می باشد. علاوه بر گنجایش سینک انتخاب شیرآلات مناسب با عملکرد و ارتفاع کاربردی می تونه توی استفاده کارآمد از فضای ظرفشویی بسیار مفید و موثر واقع بشه.

مثلث اشپزخانه - سینک

حدودا اندازه المان های مختلف یک آشپزخونه ارگونومیک چقدره؟

طبق یک سری اندازه های ذکر شده توی کتاب های "نویفرت" و "ابعاد انسانی، فضاهای داخلی":

  • آشپزخانه‌ي كوچك به آشپزخانه‌اي گفته مي‌شود كه مساحت آن كمتر از 14 متر مربع باشد. براي چنين آشپزخانه‌هایی دست كم به 5/3 متر كابينت ديواري و 4 متر كابينت زميني احتياج است.
  • كابينت ديواري حداقل بايد 30 سانتيمتر عمق داشته باشد و 70 سانتيمتر ارتفاع؛ و كابينت زميني حداقل 53 سانتيمتر عمق نياز دارد.
  • مثلث عملياتي يعني دقيقاً مثلث حدفاصل سينك، اجاق و يخچال نبايد قاعده‌اي كمتر از 2/1 متر يا بيشتر از 7/2 متر داشته باشد و نبايد جزيره‌هاي كاري در داخل آن قرار داشته باشند.
  • در آشپزخانه‌هاي كوچك حدود 335 سانتيمتر پيشخوان قابل استفاده با حداقل 40 سانتيمتر عمق نیاز است.
  • هيچ نوع ترافيكي نبايد در داخل مثلث عملياتي وجود داشته باشد.
  • دستگيره‌ها، كنترلها و كشوها باید با يك دست هم قابليت عملكرد داشته باشند. هيچ چيز نبايد چنان طراحي شده باشد كه كاربرد دو دست در آن واحد را طلب كند.

نتیجه ی خوش این موضوع!

قطعاً جذاب‌ترین فضای داخل منزل، آشپزخونه است. به خصوص خانم ها اهمیت ویژه‌ای برای آشپزخانه منزل خودشون قائل هستند. متناسب با اندازه آشپزخونه، اغلب خونواده‌ها صبحونه، نهار و حتی شام خودشون رو توی آشپزخونه صرف می‌کنند.

 امروزه درک غیرصحیح از طراحی اصولی آشپزخونه باعث اشتباهات بسیاری شده که بدون توجه به ويژگي‌هاي كالبدي و رواني زنان، نمی تونیم انتظار كارآمدترين آشپزخونه رو منطبق با نيازها و ويژگي‌هاي رواني و فيزيكي اونها داشته باشیم.

گسترش زمينه هاي ارتباط بین رشته‌اي ارگونومي با معماری اين ضرورت رو ايجاد میکنه تا با لحاظ كردن مفاهيم پايه در طراحي صنعتي و معماري داخلي، امكان افزايش مطلوبيت فضاهاي آشپزخونه رو فراهم كرد. ارگونومی به معنای تناسب اندازه‌ها با اندام و روان انسان است. بطور مشخص دسترسی زنان به بالاترین طبقه کابینت دیواری یا ارتفاع سینک ظرفشویی هنگام شستن ظروف، میتونه متناسب ساخته بشه، در این مورد استانداردها همیشه کارآیی دقیق رو برای ارگونومی آشپزخانه در نظر دارند. رعايت دقيق اصول مهندسي فاكتورهاي انساني، نه تنها به انگيزش زنان در استفاده و كارايي فضا منتهی میشه، بلكه استفاده بهينه از فضاهاي زندگي معماری داخلي آشپزخونه رو نيز به دنبال داره.

يك آشپزخونه كه به خوبي سازماندهي شده میتونه تجربه آشپزي رو از هرج و مرج به لذت تبدیل کنه! آشپزخونه اغلب ركن اصلي خونه در نظر گرفته میشه و به عنوان محلي براي زماني كه اعضاي خونواده در منزل هستند، براي همه‌ي قابل استفاده هست. چه در حال آشپزي، تفريح، يا فقط در حال غذا خوردن باشيد، مناسب تر اینه كه يك آشپزخانه‌ي ارگونومیک خانواده‌پسند براي برطرف كردن نيازهايي مانند ايمني، شادی، و عملكرد داشته باشید.

راحتی و آرامش با طراحی ارگونومیک در آشپزخانه

تاثيرات رنگ كه از راه ديدن و با حس بينايي شروع میشه، تبديل به عمل و حسي غير ديداري میشه و احساسات متنوعي رو در انسان بر می­انگیزه! توجه به خصوصيات روانشناختي رنگ میتونه در حوزه ارتباط مهندسي فاكتورهاي انساني و طراحي و دكوراسيون داخلي آشپزخانه زن محور تاثير گذار باشه.

و در آخر فضای آشپزخونه رو متناسب با راحتی و کارآمدی خانم خونه در نظر بگیرید تا لذت زندگی سلامت و شاداب تر رو تجربه کنید.

 

منبع: برگرفته از مقاله آشپزخانه ؛ تعامل ارگونومی و معماری فضای زن محور

نظر خود را بنویسید

برنده نهمین جشنواره وب و موبایل ایران در سال 1395 به انتخاب داوران

free website stats program